«Η κυρία δούλεψε για τις Απόκριες!»

Ένα πρωινό της Αποκριάς μπήκα σ' ένα καφενείο κοντά στο σπίτι του Λασσάνη μέχρι να κόψει η βροχή. Κάτι συνταξιούχοι που έπιναν τον καφέ τους με καλημέρισαν και συνέχισαν την κουβέντα τους. 

— Ήρθατε για τις Απόκριες; με ρώτησε η σερβιτόρα.

— Ναι. Έχω φτιάξει την αφίσα της Κοζανίτικης Αποκριάς.

— Η κυρία δούλεψε για τις Απόκριες, γύρισε και είπε στους συνταξιούχους.

Για να πω την αλήθεια, αυτή την αντίδραση δεν την περίμενα. Συνήθως αρχίζουν ερωτήσεις αν είμαι ζωγράφος, αν φτιάχνω μικιμάου... τα γνωστά. Για τους θαμώνες όμως το σημαντικό δεν ήταν τι έκανα, αλλά ότι δούλεψα για το μεγάλο γεγονός της Κοζάνης, για την Αποκριά. Στον καθένα που έμπαινε στο καφενείο με σύστηναν έτσι. «Η κυρία δούλεψε για την Αποκριά».

Τις επόμενες μέρες έζησα την Κοζανίτικη Αποκριά, με τους χορούς, τα τραγούδια, τα γλέντια, τους φανούς, τους οντάδες, τις παραδοσιακές φορεσιές και τις παραδοσιακές αξίες. Ένα πανηγύρι λαϊκού πολιτισμού τετρακοσίων χρόνων στο οποίο συμμετέχουν όλοι με την ψυχή τους πηγαίνοντας κόντρα στο κρύο, στο χιόνι και στην καταρρακτώδη βροχή. Δεν θα ξεχάσω τον παλμό της κατάμεστης πλατείας τη βραδιά του πάρτι. 2500 άνθρωποι με ομπρέλες και αδιάβροχα κι από πάνω να ρίχνει καρεκλοπόδαρα.

Ζώντας την Κοζανίτικη Αποκριά κατάλαβα πόσο σημαντική ήταν η κουβέντα που άκουσα εκείνο το βροχερό πρωινό στο καφενείο. «Η κυρία δούλεψε για την Αποκριά».

Θέλω να  ευχαριστήσω τον ΟΑΠΝ και ιδιαίτερα την πρόεδρό του και αντιδήμαρχο πολιτισμού Φανή Φτάκα για την την τιμή που μου έκανε να μου αναθέσει να φιλοτεχνήσω την αφίσα μιας πόλης που 12 μέρες ξεφαντώνει αψηφώντας το κρύο και τη βροχή, που κρατάει ζωντανά τα παμπάλαια έθιμα, που ζει με κέφι τις παραδοσιακές αξίες και που τόσο χαρούμενα τις μεταλαμπαδεύει στις επόμενες γενιές.

Σ' ευχαριστώ, Φανή. Τώρα που ξέρω τι σημαίνει, το λέω με καμάρι: «Δούλεψα για την Κοζανίτικη Αποκριά!»

Απόκριες στην Κοζάνη-Η μεγάλη παρέλαση

Κυριακή 13 Μαρτίου
Ενδέκατη μέρα της Κοζανίτικης Αποκριάς

Σύμφωνα με το κοζανίτικο έθιμο σήμερα, τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, οι μικρότεροι εύχονται στους μεγαλύτερους «σχωρεμένα!». Στις εκκλησίες είναι ο εσπερινός της συγγνώμης. Ο ένας ζητάει συγγνώμη από τον άλλον για ν' αρχίσει η Μεγάλη Σαρακοστή.

Σήμερα κορυφώνεται ο γιορτασμός της αποκριάς με τη μεγάλη παρέλαση των αρμάτων και των μεταμφιεσμένων, με το άναμμα του κεντρικού φανού στην πλατεία Νίκης και κατόπιν με το άναμμα όλων των φανών. Το τελευταίο μεγάλο γλέντι πριν από την Καθαρή Δευτέρα.
Η αντιδήμαρχος πολιτισμού για να τιμήσει τη μέρα ήταν ντυμένη με την παραδοσιακή κοζανίτικη φορεσιά.

Περπατήσαμε μαζί μέχρι την Παύλου Μελά. Εγώ στάθηκα κοντά στην προτομή του Παύλου Μελά, για να παρακολουθήσω την παρέλαση. Προχωρώντας πιο κάτω ο κόσμος πύκνωνε και στην πλατεία Νίκης γινόταν το αδιαχώρητο παρ' όλη τη βροχή.

Η Παύλου Μελά σχεδόν άδεια ακόμα.

Μόλις φάνηκε από μακριά η πρώτη πομπή, κάποιος άναψε ένα βεγγαλικό

και το τοποθέτησε στον δρόμο. Η παρέλαση αρχίζει!

Ο Σύνδεσμος Γραμμάτων και Τεχνών ήταν μία από τις καλύτερες παρουσίες.

Σύνδεσμος Γραμμάτων και Τεχνών

Σύνδεσμος Γραμμάτων και Τεχνών

Απόκριες στην Κοζάνη-Φανός Λάκκους τ' Μάγγαν και Πάρτι Νεολαίας

Σάββατο 12 Μαρτίου
Δέκατη μέρα της Κοζανίτικης Αποκριάς

Παρά τις προβλέψεις ο καιρός μέχρι τώρα ήταν καλός. Φίλοι Κοζανίτες μου έλεγαν ότι η συμμετοχή στον γιορτασμό της αποκριάς δεν επηρεάζεται από τις καιρικές συνθήκες και μου περιέγραψαν απόκριες με ένα μέτρο χιόνι. Τελικά σήμερα ο καιρός μας τα χάλασε. Δεν χιόνισε όπως στη Σαμαρίνα, αλλά από το πρωί άρχισε να βρέχει και να κάνει κρύο. Κάποιες πρωινές εκδηλώσεις αναβλήθηκαν. Το βράδυ όμως ο φανός Λάκκους τ' Μάγγαν' άναψε κανονικά και το γλέντι έγινε με αδιάβροχα και ομπρέλες ή και χωρίς αυτά.

 

Το Πάρτι Νεολαίας του Τοπικού Συμβουλίου Νέων Κοζάνης είναι ένα έθιμο που γεννήθηκε τα τελευταία χρόνια για να εξυπηρετήσει τις καινούργιες γενιές. Αργά το βράδυ η πλατεία Νίκης έχει γεμίσει ασφυκτικά με νέους όλων των ηλικιών που θα γλεντήσουν στο πάρτι.

Την έναρξη του πάρτι κήρυξε η Φάνη Φτάκα. Το πάρτι ξεκίνησε με το «Έντεκα» τον παραδοσιακό κοζανίτικο ομαδικό σκόρπιο χορό. «Όλοι μαζί κι ο καθένας μόνος του», όπως εύστοχα τον περιέγραψε κάποιος.

Περισσότερες φωτογραφίες από το πάρτι νεολαίας μπορείτε να δείτε στο σάιτ του ΟΑΠΝ

ΚΛΙΚ

Περισσότερες φωτογραφίες του Φανού Λάκκους τ' Μάγγν μπορείτε να δείτε στο σάιτ του ΟΑΠΝ

ΚΛΙΚ

Απόκριες στην Κοζάνη-Στον Φανό Αλώνια

Παρασκευή 11 Μαρτίου, βράδυ
Ένατη μέρα της Κοζανίτικης Αποκριάς

Στην πλατεία Νίκης εξελίσσεται μεγάλο γλέντι με χορούς από την Καππαδοκία και το Βόιο.

Σε λίγο θα δούμε το χορευτικό του Φανού Αλώνια και μετά θα πάμε στ' Αλώνια για το άναμμα του φανού και το γλέντι στην πλατεία. Είμαι με εκλεκτή παρέα: με τον Κυριάκο Παπαδόπουλο, καλλιτεχνικό επιμελητή του οδηγού της Κοζανίτικης Αποκριάς, με τον Γρηγόρη Φράγκο, καλλιτεχνικό επιμελητή της Biennale Σαντορίνης, την Ελένη Σιούστη, μέλος του Δ.Σ. του ΟΑΠΝ και την Ελένη Τζιμοπούλου από την ομάδα ΔιΕπαφή Κοζάνης. Μέχρι να έρθει ο Φανός Αλώνια στην κεντρική πλατεία, πήγαμε σ' ένα κοντινό καφέ για να πιούμε κάτι. Οι περισσότεροι προτίμησαν ποικιλίες τσαγιών με εξωτικά ονόματα. «Δράκος της φωτιάς» και άλλα. Το πιο εντυπωσιακό τσάι σερβιρίστηκε με μία τριπλή κλεψύδρα, απαραίτητη για να υπολογίσεις πόσο χρόνο πρέπει να μείνει το τσάι στο ζεστό νερό μέχρι να ετοιμαστεί.

Κοζανίτικη Αποκριά σημαίνει φανός, κεράσματα, γλέντι και χορός. Στ' Αλώνια η φωτογραφική μου μηχανή ζαλίστηκε από τον πολύ χορό και φωτογραφίζει μια δική της διάσταση της πραγματικότητας.

Δανείζομαι φωτογραφίες που τράβηξε ο Κυριάκος Παπαδόπουλος και ο Δημήτρης Στραβού. Χάλκινα, αθυρόστομα τραγούδια στο ιδιαίτερο γλωσσικό ιδίωμα, χορός και διονυσιακό ξεφάντωμα.

Να ’μαι κι εγώ στον φανό Αλώνια με την αντιδήμαρχο πολιτισμού Φάνη Φτάκα.

Αργότερα φιλοξενηθήκαμε στον οντά του Φανού Αλώνια, όπου μας περίμεναν σπιτικοί μεζέδες και κρασί από το Αμύνταιο. Στην παρέα μας ήρθε και ο δήμαρχος Λευτέρης Ιωαννίδης, κουρασμένος κι αυτός από τον χορό γύρω από τον φανό.

Κυριάκος Παπαδόπουλος, Ελένη Σιούστη και ο δήμαρχος.

Φάνη Φτάκα, Κυριάκος Παπαδόπουλος, Ελένη Σιούστη

Πάνω από το τραπέζι μας το εικονοστάσι του οντά.

Αυτά τα γλυκά λέγοντα τσιμπιστά. Είναι σιροπιαστά και γευστικότατα!

Μπορείτε να δείτε περισσότερες φωτογραφίες του Φανού Αλώνια στο σάιτ του ΟΑΠΝ

ΚΛΙΚ

καθώς κι ένα βίντεο από τον χορό του Φανού Αλώνια στην κεντρική πλατεία, από το άναμμα του φανού και από το γλέντι στ' Αλώνια.

Το πρωί της άλλης μέρας η πλατεία είναι άδεια. Μένουν οι χρωματιστές κορδέλες και ο φανός. Ο φανός θ' ανάψει ξανά την Κυριακή το βράδυ που θ' ανάψουν και όλοι οι άλλοι φανοί: Άι Δημήτρης, Άι Θανάσης, Αριστοτέλης, Γιτιά, Κεραμαριό, Κρεβατάκια, Λάκκους τ' Μάγγαν, Μπουντανάθκα, Παύλος Μελάς, Πηγάδ' απ' του Κεραμαριό, Πλατάνια και Σκ'ρκα.

Απόκριες στην Κοζάνη-Sourd Games

Παρασκευή 11 Μαρτίου, πρωί
Ένατη μέρα της Κοζανίτικης Αποκριάς

Sourd Games

Όλα τα Σουρδάκια της πόλης παίρνουν μέρος στα Sourd Games, στα παιχνίδια των Σούρδων, που διοργανώνουν οι Πρόσκοποι και το Τοπικό Συμβούλιο Νέων Κοζάνης. Μαζεμένα στην κεντρική πλατεία δίνουν τον όρκο και ύστερα ξεχύνονται σε ομάδες στα διάφορα σημεία όπου παίζεται το κάθε παιχνίδι. Κατόπιν θα γυρίσουν στην πλατεία όπου θα ανακηρυχτεί ο μεγάλος νικητής.

Περιμένω την έναρξη των Sourd Games μαζί με την αντιδήμαρχο περιβάλλοντος Ελένη Τασοπούλου και την Ελένη Σιούστη μέλος του Δ.Σ. του ΟΑΠΝ απολαμβάνοντας έναν καφέ στη λιακάδα.

Κάποιες παίκτριες περιμένουν την έναρξη χορεύοντας.

Η δραστήρια και αγαπητή Φάνη Φτάκα, αντιδήμαρχος πολιτισμού και πρόεδρος του ΟΑΠΝ, θα κηρύξει την έναρξη και τη λήξη των Sourd Games φορώντας καπελάκι-πασχαλίτσα.

Όλοι όσοι συμμετέχουν στα Sourd Games φοράνε ίδιες μπλούζες. 

Τα παιχνίδια εξελίσσονται στους πεζόδρομους γύρω από την πλατεία Νίκης.

Έξω από το δημοτικό σχολείο Χαρίσιος Μούκας.

Παρτάλια fashion.

Η ομάδα στον πεζόδρομο έξω από το Public.

Στον πεζόδρομο έξω από τον Άγιο Νικόλαο.

Οι Κοζανίτες, πιστεύοντες και μη πιστεύοντες, σταματούν στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου και ανάβουν ένα κερί. Ύστερα στρίβουν τη γωνία και στέκονται στον πίνακα ανακοινώσεων για να δουν ποιος απεδήμησε εις Κύριον.

Είναι μιάμιση το μεσημέρι και σιγά σιγά οι ομάδες μαζεύονται στην πλατεία, όπου θα γίνει η τελική αναμέτρηση και θα αναδειχθεί ο μεγάλος νικητής.

Η Ιζόλα, η ηρωίδα μου, έχει ιδιαίτερη αγάπη στα περίεργα καπέλα, όπως γνωρίζετε. Το καπέλο-πασχαλίτσα της αντιδημάρχου με ενθουσίασε. Τόσο που φλερτάρω με την ιδέα να φτιάξω μια δραστηριότητα με πολυπρόσωπες εικόνες «Βρείτε την πασχαλίτσα», όπως τα βιβλία «Where is Wally?». Εσείς μπορείτε να την εντοπίσετε στην παραπάνω φωτογραφία;

Περισσότερες φωτογραφίες από τα Sourd Games μπορείτε να δείτε στο σάιτ του ΟΑΠΝ

ΚΛΙΚ

Αφίσα για τα χάλκινα της Κοζάνης 2016

Σχόλιο της αντιδημάρχου για την αφίσα της Κοζανίτικης Αποκριάς 2016

Ένα θαυμάσιο και συγκινητικό μήνυμα ήρθε στο facebook από τη Φάνη Φτάκα, αντιδήμαρχο πολιτισμού και πρόεδρο του ΟΑΠΝ Κοζάνης, για την ανάρτηση της αφίσας της Κοζανίτικης Αποκριάς 2016.

Ευχαριστώ θερμά! Η φιλοξενία, η γενναιοδωρία, η ομορφιά και η αγάπη που εισέπραξα στην Κοζάνη ήταν πηγή έμπευσης και η αφίσα ένα μικρό αντίδωρο.

Αφίσα για την Κοζανίτικη Αποκριά 2016

Περισσότερες αφίσες μπορείτε να δείτε μ' ένα

ΚΛΙΚ